/

Cuba 1970-1984. A mirada perdida

"Cuba 1970-1984, A MIRADA PERDIDA" propón redescubrir a memoria fotográfica da illa durante un dos períodos máis decisivos da súa Historia. Mediante unha intensa procura en arquivos privados, estatais e o traballo directo con negativos e catálogos de exposicións, foron recuperadas as mellores series, ensaios ou imaxes documentais da época, moitas inéditas ou escasamente valoradas.

Nesta vasta produción documental descubrimos as coordenadas estéticas ao uso, os mitos políticos e sociais que circulaban na Cuba de entón, así como abundante material inédito, pegadas  dunha mirada que foi condenada ao silencio: non só pola hexemonía mediática da "épica revolucionaria" dos anos 60 (Korda, Currais, Salas, Noval), senón tamén porque coincide co chamado Quinquenio Gris (1971-1976), momento particularmente represivo na historia cultural cubana.

As imaxes escollidas, todas en branco/negro, posúen o valor do documento veraz á vez que testemuñan as ideoloxías e conceptos dos seus autores ao longo da etapa histórica en cuestión: esta comeza coa fracasada Zafra de "O Dez Millóns" (1970), a entrada plena de Cuba ao bloque socialista europeo, até a intervención cubana en Angola (1975) e os sucesos migratorios do Mariel (1980). Nos terreos da cultura artística abarca até a I Bienal da Habana e o III Coloquio Latinoamericano de Fotografía 1984); eventos que impulsaron a renovación das paradigmas fotográficos dentro do denominado Nova Arte Cubana.

Con afán neorrealista, a mirada contida nesta exposición rexistra aos cubanos e cubanas "do montón" nos seus escenarios e actitudes cotiás, para unha dimensión anti-heroica da Cuba post-revolucionaria e as súas tensións sociais. A proposta é resumida a través de cinco zonas temáticas: a emerxencia dun suxeito popular, a zafra azucreira, mito e base da economía insular desde o século XVIII, a relación entre os cidadáns e os símbolos políticos, relixiosos e históricos, a presenza militar cubana en Angola e o éxodo migratorio de 1980 cando miles de cubanos abandonan a illa rumbo a Estados Unidos.

Ancorado na tradición documental, iniciada en 1840 cando o medio introdúcese na maior das Antillas, a actitude presente en "O Cubano ofrécese" defínese por unha precisa linguaxe técnica-formal, un concepto clásico e preciosista de encadres e temas, e unha cauta exploración nas dislocaciones vangardistas.

Producidas por encargo de publicacións las máis relevantes do país ou ensaios free lance, creadas no fragor das rúas habaneiras ou baixo o risco do fotorreportaje militar, as imaxes ofrecen con realismo e certitud a imaxe dos cubanos nun fragmento histórico esquecido da segunda metade do século XX.